یکی از شاخصهای مهم برای درک وضعیت اقتصاد کشورها «عرضه پول گسترده» یا Broad Money است. این شاخص نشان میدهد چه مقدار پول در یک اقتصاد در گردش است؛ نه فقط اسکناس و پول نقد، بلکه پول موجود در حسابهای بانکی، سپردهها و منابعی که بانکها میتوانند به شکل وام وارد اقتصاد کنند. به بیان ساده، Broad Money تصویری از کل نقدینگی قابل استفاده در یک اقتصاد ارائه میدهد.
بر اساس دادههای سالهای اخیر، حجم عرضه پول در چین رشد چشمگیری داشته است. این رقم اکنون به حدود ۴۸.۳ تریلیون دلار رسیده است. در مقایسه، حجم عرضه پول در ایالات متحده حدود ۲۲.۴ تریلیون دلار و در اتحادیه اروپا حدود ۲۲.۶ تریلیون دلار برآورد میشود. به این ترتیب، مجموع نقدینگی آمریکا و اروپا نزدیک به ۴۵ تریلیون دلار است که اندکی کمتر از حجم پول در اقتصاد چین محسوب میشود.
رشد سریع نقدینگی در چین تا حد زیادی به ساختار خاص اقتصاد این کشور بازمیگردد. سیستم مالی چین به شدت بانکمحور است و بانکها نقش اصلی را در تأمین مالی پروژهها و شرکتها دارند. طی دو دهه گذشته، بانکهای چینی حجم عظیمی از وامها را برای توسعه زیرساختها، گسترش صنعت، ساخت شهرهای جدید و تقویت تولید در اختیار اقتصاد قرار دادهاند. این روند باعث شده حجم پول و اعتبار در سیستم مالی چین با سرعت بیشتری نسبت به بسیاری از اقتصادهای بزرگ دیگر افزایش پیدا کند.
در مقابل، اقتصادهای غربی مانند آمریکا و کشورهای منطقه یورو ساختار متفاوتی دارند. در این کشورها بازارهای سرمایه، بورسها و ابزارهای مالی مختلف نقش مهمتری در تأمین مالی شرکتها ایفا میکنند. به همین دلیل رشد عرضه پول در سیستم بانکی آنها معمولاً با سرعت کمتری نسبت به چین افزایش مییابد.
البته باید توجه داشت که بزرگتر بودن حجم پول بهتنهایی به معنای قدرتمندتر بودن اقتصاد یا ارز یک کشور نیست. عوامل دیگری مانند قدرت بازارهای مالی، اعتماد جهانی به ارز، میزان بدهی، بهرهوری اقتصادی و نقش ارز در تجارت بینالمللی نیز در تعیین قدرت اقتصادی بسیار مهم هستند.
در مجموع، افزایش چشمگیر عرضه پول در چین نشاندهنده گسترش عظیم سیستم بانکی و اعتباری این کشور در دو دهه اخیر است. این موضوع یکی از نشانههای مهم تغییرات تدریجی در توازن اقتصادی جهان و رشد نقش چین در اقتصاد جهانی محسوب میشود.
