پایان تلاش؛ چرا دیگر کسی مثل گذشته برای موفقیت تلاش نمی‌کند؟
تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا انگار آدم‌ها دیگر مثل گذشته برای رسیدن به اهدافشان تلاش نمی‌کنند؟
نسل‌های قدیمی‌تر معمولاً یک باور ساده داشتند: سخت کار کن، درس بخوان، مهارت یاد بگیر و در نهایت نتیجه‌اش را ببین.
این باور برای آن‌ها منطقی بود، چون در بسیاری از موارد واقعاً جواب می‌داد.
اما برای نسل جدید، جمله «سخت تلاش کن تا موفق شوی» دیگر چندان قانع‌کننده نیست. شاید چون آن‌ها در دنیایی بزرگ شده‌اند که قواعد موفقیت به‌تدریج تغییر کرده است.
مشکل فقط تنبلی نسل جدید نیست؛ شاید مشکل این باشد که رابطه میان تلاش و پاداش در حال از بین رفتن است.
بیایید ببینیم چه اتفاقی افتاده است.
۱. وقتی تلاش دیگر تضمین‌کننده موفقیت نیست
در گذشته، یکی از معدود راه‌های پیشرفت برای یک جوان، درس خواندن و کسب نمرات بهتر بود.
یک آزمون مشخص وجود داشت. تلاش می‌کردید، مطالعه می‌کردید، نمره بهتری می‌گرفتید و شانس بیشتری برای ورود به دانشگاه خوب داشتید.
اما به‌تدریج معیارهای موفقیت پیچیده‌تر شدند.
امروزه در بسیاری از سیستم‌های پذیرش دانشگاهی، علاوه بر نمرات، مواردی مانند فعالیت‌های اجتماعی، شخصیت، مهارت‌های ارتباطی، سوابق خانوادگی و معیارهای ذهنی نیز اهمیت پیدا کرده‌اند.
این معیارها لزوماً بی‌ارزش نیستند؛ اما مشکل زمانی ایجاد می‌شود که فرد دیگر نداند دقیقاً برای چه چیزی باید تلاش کند و چگونه می‌تواند نتیجه تلاشش را اندازه‌گیری کند.
وقتی معیارهای موفقیت مبهم باشند، انگیزه تلاش هم کاهش پیدا می‌کند.
یک نوجوان ممکن است با خودش فکر کند: اگر حتی با ساعت‌ها مطالعه و کسب نمره عالی نتوانم نتیجه مشخصی بگیرم، چرا باید این‌همه انرژی صرف کنم؟
۲. شبکه‌های اجتماعی چگونه توانایی تمرکز ما را تغییر دادند؟
یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی که برای رسیدن به موفقیت نیاز داریم، توانایی تمرکز عمیق است.
یادگیری یک مهارت واقعی، برنامه‌نویسی، مطالعه، ساخت یک کسب‌وکار یا حتی یادگیری یک زبان جدید، به ساعت‌ها تمرین و تمرکز نیاز دارد.
اما شبکه‌های اجتماعی دقیقاً برعکس این رفتار عمل می‌کنند.
الگوریتم‌های آن‌ها محتوایی را به ما نشان می‌دهند که در چند ثانیه توجه ما را جلب کند.
حالا یک مقایسه ساده:
-
شش ساعت مطالعه و یادگیری یک مهارت، نتیجه‌ای تدریجی و نامرئی دارد.
-
یک ویدئوی شش‌ثانیه‌ای می‌تواند فوراً احساس لذت و هیجان ایجاد کند.
مغز ما به‌تدریج به دریافت پاداش‌های فوری عادت می‌کند.
در نتیجه، کارهایی که به زمان، صبر و استمرار نیاز دارند، خسته‌کننده‌تر به نظر می‌رسند.
مشکل فقط کاهش تمرکز نیست؛ مشکل عمیق‌تر این است که به‌تدریج تحمل سختی و کسالت را از دست می‌دهیم.
۳. ما حتی فکر کردن را هم به دیگران واگذار کرده‌ایم!
موضوع دیگری که در این پست مطرح می‌شود، واگذاری تدریجی فرایند تفکر است.
اینفلوئنسرها به ما می‌گویند چه چیزی بخریم، نظرات کاربران به ما می‌گویند چه چیزی خوب است و کامنت‌های دیگران حتی پیش از آنکه خودمان محتوایی را کامل ببینیم، به ما می‌گویند چه احساسی نسبت به آن داشته باشیم.
حالا هوش مصنوعی هم به این مجموعه اضافه شده است.
به‌جای اینکه مسئله‌ای را بررسی کنیم، منابع مختلف را بخوانیم و خودمان به نتیجه برسیم، کافی است سؤال را از هوش مصنوعی بپرسیم.
البته استفاده از هوش مصنوعی به‌خودی‌خود مشکل نیست؛ اتفاقاً می‌تواند ابزار فوق‌العاده‌ای برای یادگیری باشد.
اما یک خطر وجود دارد:
اگر همیشه نتیجه تفکر دیگران را دریافت کنیم، بدون اینکه خودمان فرایند فکر کردن را طی کنیم، به‌تدریج قدرت تحلیل مستقل خود را کمتر به کار می‌گیریم.
مغز هم مانند یک عضله به تمرین نیاز دارد.
۴. وقتی ظاهر از توانایی مهم‌تر می‌شود
پانزده سال پیش، ظاهر افراد عمدتاً در محدوده روابط اجتماعی و اطرافیانشان اهمیت داشت.
اما شبکه‌های اجتماعی شرایط را تغییر دادند.
امروز افراد دائماً خودشان را با هزاران چهره دیگر مقایسه می‌کنند.
زیبایی، فرم بدن، چهره و حتی سبک زندگی به نوعی مسابقه دائمی تبدیل شده‌اند.
در چنین فضایی، این تصور شکل می‌گیرد که موفقیت بیشتر به ویژگی‌هایی وابسته است که از بدو تولد همراه ما بوده‌اند تا مهارت‌هایی که با تلاش به دست می‌آوریم.
به همین دلیل، مفاهیمی مانند Looksmaxxing و رقابت بر سر جذابیت ظاهری در میان بخشی از نسل جوان محبوب شده‌اند.
البته تناسب اندام و توجه به ظاهر می‌توانند اهداف مثبتی باشند. مسئله اینجاست که وقتی فرد تصور کند موفقیت اجتماعی بیشتر از مهارت و دانش به ظاهر وابسته است، انگیزه سرمایه‌گذاری روی توانایی‌هایش کاهش پیدا می‌کند.
۵. هوش مصنوعی؛ نردبان موفقیت را از پایین قطع می‌کند
شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های این بحث، تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار باشد.
در گذشته، افراد تازه‌کار معمولاً از موقعیت‌های شغلی ابتدایی شروع می‌کردند.
ممکن بود دو سال زمان صرف کنند تا مهارت لازم را یاد بگیرند، تجربه کسب کنند و به یک نیروی متخصص تبدیل شوند.
اما حالا بسیاری از کارهایی که قبلاً به افراد تازه‌کار سپرده می‌شد، با کمک هوش مصنوعی سریع‌تر و ارزان‌تر انجام می‌شوند.
در نتیجه، شرکت‌ها ممکن است انگیزه کمتری برای استخدام و آموزش نیروهای مبتدی داشته باشند.
این یعنی مسیر ورود به بازار کار برای نسل جدید دشوارتر می‌شود.
فردی که سال‌ها درس خوانده و هزینه زیادی برای تحصیل پرداخت کرده، ممکن است بعد از فارغ‌التحصیلی با بازاری روبه‌رو شود که فرصت‌های شغلی ابتدایی آن محدودتر شده‌اند.
این اتفاق یک تناقض ایجاد می‌کند:
به جوانان گفته‌ایم مهارت یاد بگیرید و سخت تلاش کنید، اما همان بازار کاری که قرار بود پاداش این تلاش باشد، در حال تغییر است.
۶. شکاف طبقاتی؛ تلاش در برابر مالکیت
یکی دیگر از موضوعات مهم، افزایش فاصله میان افرادی است که دارایی دارند و افرادی که صرفاً از طریق کار کردن درآمد کسب می‌کنند.
کسی که صاحب ملک، سهام یا کسب‌وکار است، می‌تواند از رشد ارزش دارایی‌هایش بهره‌مند شود.
اما کسی که تمام درآمدش از حقوق ماهانه تأمین می‌شود، ممکن است با افزایش هزینه مسکن و زندگی، حتی با وجود افزایش حقوق، قدرت خرید کمتری پیدا کند.
در چنین شرایطی، دو مسیر متفاوت شکل می‌گیرد:
-
گروه اول دارایی‌های خود را حفظ می‌کنند، توسعه می‌دهند و به نسل بعد منتقل می‌کنند.
-
گروه دوم تمام عمر کار می‌کنند، اجاره می‌پردازند و ممکن است در پایان زندگی دارایی قابل‌توجهی نداشته باشند.
وقتی افراد احساس کنند کار کردن به‌تنهایی نمی‌تواند آن‌ها را به استقلال مالی برساند، اعتمادشان به مسیر سنتی موفقیت کاهش پیدا می‌کند.
۷. وقتی تلاش بی‌فایده به نظر می‌رسد، قمار جذاب می‌شود
وقتی یک فرد تصور کند مسیر معمول موفقیت دیگر جواب نمی‌دهد، ممکن است به دنبال راه‌های سریع‌تر و پرریسک‌تر برود.
ترید؛ رمز ارز؛ فارکس؛ شرط‌بندی ورزشی، بازارهای پیش‌بینی، میم‌کوین‌ها، بلیت‌های بخت‌آزمایی و انواع روش‌های کسب درآمد سریع، برای بعضی افراد جذاب‌تر می‌شوند.
چرا؟
چون در ذهن آن‌ها، تلاش چندساله برای پیشرفت دیگر ارزش چندانی ندارد؛ اما یک اتفاق شانسی شاید بتواند در مدت کوتاهی زندگی‌شان را تغییر دهد.
در این پست به مفهومی به نام Financial Nihilism یا پوچ‌گرایی مالی اشاره می‌شود.
یعنی فرد به این نتیجه می‌رسد که سیستم اقتصادی منصفانه نیست، مسیر معمول موفقیت جواب نمی‌دهد و شاید تنها شانس باقی‌مانده، ریسک کردن و امید بستن به یک اتفاق غیرمنتظره باشد.
این دقیقاً نقطه‌ای است که ذهنیت رشد به ذهنیت ثابت تبدیل می‌شود.
به‌جای اینکه بگوییم «چطور می‌توانم بهتر شوم؟» می‌گوییم «همه‌چیز از قبل تعیین شده است؛ یا خوش‌شانس هستی یا نیستی».
۸. آیا واقعاً تلاش کردن دیگر ارزشی ندارد؟
باید بپذیریم که شایسته‌سالاری مطلق وجود ندارد.
ظاهر، استعداد، خانواده، شرایط اقتصادی و شانس واقعاً در موفقیت افراد تأثیر دارند.
صرفاً سخت کار کردن تضمین نمی‌کند که یک روز میلیونر شوید.
اما این به معنای بی‌ارزش بودن تلاش نیست.
یک جامعه سالم الزاماً نباید جامعه‌ای کاملاً عادلانه باشد؛ اما باید جامعه‌ای باشد که در آن تلاش کردن، به‌طور قابل‌اعتمادتری از شانس نتیجه بدهد.
اگر افراد ببینند که یادگیری، ساختن، مهارت‌آموزی و کار کردن می‌تواند آن‌ها را به جلو حرکت دهد، انگیزه خواهند داشت.
اما اگر این ارتباط از بین برود، جامعه به‌تدریج انگیزه تولید، نوآوری و پیشرفت را از دست می‌دهد.